Sie sind hier:

Digitale Fotografie

Digitale Video

Diafragma

Oude Foto's en Films

3 D Stereofotografie

Allgemein:

Startseite

Voorwoord

Contact

Disclaimer


Hier wat geschieden over 3 D fotografie of stereofotografie.


Wat is eigenkijk stereofotografie? "Stereofotografie is het vervaardigen van fotografische opnamen vanuit twee op dezelfde horizontaal liggende lijn gelegen punten." Stereo- fotografie is bijna net zo oud als de fotografie zelf en het was een van de grote aandachtstrekkers op de wereld- tentoonstelling van 1848 in het vermaarde Crystal Palace
te Londen. De grote man achter de stereofotografie. We kunnen zelfs wel spreken van de uitvinder - in die tijd was Sir Charles Wheatstone (1802-1875).

Hij begon rond 1832 met zijn experimenteren door het maken van de eerste spiegel- stereoscoop en de refractiestereoscoop. Wheatstone publiceerde zijn bevindingen in 1838. De grote goeroe op het gebied van de stereofotografie in Nederland is Liewe Evert Willem van Albada(1868-1955). Hij was tot 1926 militair en heeft het zelfs tot de rang van Generaal-Majoor gebracht. Daarna heeft hij veel gereisd en dit in stereo-opnamen vast gelegd. Hij heeft diverse publicaties op zijn naam staan en werd vooral bekend door zijn optische zoekers waarvoor hij zelf de lenzen sleep. Hij was niet de enige militair die gefacineerd raakte door de stereofotografie. Generaal (later president) Dwight
D. Eisenhower werd ook vaak met de stereocamera in de hand gesignaleerd

Rond 1900 was er in menig huishouden een Brewster-stereoscoop te vinden met een set papieren stereo- grammen. In de vijftiger jaren werd stereofotografie weer zeer populair. In die tijd ontstond ook de term "3D".

Vooral Hollywood had een groot belang bij het uitbrengen van meerdere "3D-films". Men wilde met kaskrakers als "House of Wax" (USA, 1953, Andre de Toth) en "Dial M for Murder" (USA, 1954, Alfred Hitchcock) de afname van de bezoekersaantallen keren welke een gevolg was van de toenemende populariteit van de televisie. Bekende cameratypes uit de vijfiger jaren zijn de Belplasca, Stereo-Realist, Kodak en de View-Master (Meopta). Eerstgenoemde camera's maakten gebruik van het formaat 24x23 mm. De laatste camera maakte deelbeelden van 11x12 mm welke in een ronde schijf konden worden ingeraamd (7 stuks). De stereoparen kwamen in de camera schuin op een 35 mm film te staan en moesten met een speciale stans worden uitgesneden. In speelgoedwinkels kan men ook nog heden kijkers met kaarten (per pakket 3 stuks, totaal 21 opnamen) kopen. De Viewmaster-kijkers zijn het meest verbreide 3D-product.


Het Principe
Om diepte te kunnen zien heb je twee ogen nodig. De kleine verschillen tussen het beeld van je linker- en je rechteroog, worden door de hersenen vertaald in één dieptebeeld. Het principe van dieptefotografie is dan ook het gebruiken van twee beelden.
Voor één dieptefoto heb je dus twee beelden nodig, één voor het linker-, en één voor het rechteroog. Wanneer je deze beelden nu zo bekijkt dat elk oog alleen z’n eigen beeld ziet, maken je hersenen er weer één totaalbeeld van, inclusief de diepte!

Praktijk
De gemiddelde afstand tussen de ogen van een mens is 6½ cm. Wil je diepte op een natuurlijke wijze fotograferen, moet je twee opnamen maken die 6½ cm uit elkaar liggen. Dit kan met twee camera’s of met een speciale stereocamera, die één behuizing combineert met twee lenzen. In beide gevallen is het resultaat twee foto’s die een ietsepietsie van elkaar verschillen.
Nu is het alleen nog zaak de foto’s zo af te drukken dat ze precies recht voor je ogen komen. We noemen dit een stereopaar. Zoals je op deze illustratie ziet, past het ook nog mooi op briefkaartformaat.

Stereoscoop
Deze oer-versie van de dieptefoto moet worden bekeken met een stereoscoop. Deze heeft voor elk oog een lensje waardoor de beelden op perfecte wijze samenvloeien.
Het bekijken van foto’s als stereopaar door een stereoscoop vind ik zelf nog altijd de allermooiste manier om dieptefoto’s weer te geven. Toch lukt het na enige oefening om stereofoto’s ook zonder stereoscoop te bekijken.

De anaglyph methode
Het werken met stereoparen heeft wel wat nadelen. Bijna niemand heeft een stereoscoop, de afdrukken zijn aan vaste afmetingen gebonden, en er kan maar één persoon tegelijk het dieptebeeld bekijken.
Een alternatief is de op kleurenkanalen gebaseerde anaglyph methode. Hierbij ben je nauwelijks afhankelijk van grootte, kijkrichting en afstand. Bovendien kan het beeld door meerdere mensen tegelijk bekeken worden.

Van stereopaar naar anaglyph
Voor het afdrukken van een normale kleurenfoto kan je volstaan met het gebruik van slechts drie kleuren, rood, blauw en groen (het RBG systeem). Je zou kunnen zeggen dat elke foto a.h.w. bestaat uit een rood, blauw en een groen kanaal.

Bij anaglyph worden linker- en rechterbeeld over elkaar heen afgedrukt. Hierbij wordt voor de linkerfoto alleen het rode kanaal gebruikt, en voor de rechterfoto het blauwe plus het groene kanaal (blauw + groen = cyaan).